Drs. Belgische avant-gardekunst bij op papier binnen een Europese context (1918-1950)

De KMSKB zijn de oudste kunstmusea van België en bevinden zich in het hart van Brussel, de hoofdstad van Europa, op slechts een steenworp afstand van treinstations met rechtstreekse verbindingen naar Parijs, Londen, Amsterdam, Keulen en Frankfurt. De Musea hebben zowel een wetenschappelijke onderzoeksopdracht als een publieke taak. Die zijn bedoeld om de collecties, die ruim 22.000 kunstwerken (schilderijen, beeldhouwwerken en tekeningen uit het einde van de 14e eeuw tot nu) omvatten, te bewaren en te bestuderen. Ongeveer 2.500 van die werken worden tentoongesteld, verspreid over het Oldmasters Museum, het Museum voor Moderne Kunst, het Magritte Museum, het Fin-de-siècle Museum, op de hoofdsite, en twee kunstenaarsateliers die zijn omgevormd tot musea buiten de site, het Constantin Meunier Museum en het Antoine Wiertz Museum. Aan het onderzoekscentrum MDRN werken zo'n 30 deskundigen in het groeiende vakgebied van avant-garde en modernisme studies. De academici vertegenwoordigen verschillende talen en disciplines.

  • De Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België, Brussel
  • Type: Voltijds
  • Deadline: 1/6/2020

Over deze job

Het doctoraatsproject maakt deel uit van een groter onderzoeksprogramma, “BePAPER. Belgische [avant-garde]kunst op papier binnen een Europese context. 1918-1950”. Dit programma wordt gefinancierd door de Programmatorische Federale Overheidsdienst (POD) Wetenschapsbeleid (Belspo) en begeleid door Dr. Inga Rossi-Schrimpf (curator aan de KMSKB) en de professoren Sascha Bru, Fred Truyen (KU Leuven) en Michel Draguet (Université Libre de Bruxelles). Dit programma bestudeert en ontsluit Belgisch avant-gardistisch “werk op papier” (waaronder wij autografische, unieke kunstwerken verstaan die papier als basismateriaal hebben, zoals tekeningen, aquarellen, collages en papierassemblages) tussen 1918-1950. Het programma bouwt voort op de collectie “werk op papier moderne kunst” van de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België, dat werken bevat van onder anderen de futurist Jules Schmalzigaug, de expressionisten Frits van den Berghe, Joseph Cantré, Gustave De Smet en Constant Permeke, de constructivisten Jozef Peeters, Karel Maes, Felix De Boeck, Victor Servranckx, Edmond van Dooren en Pierre-Louis Flouquet, de surrealisten Paul Delvaux, René Magritte, E.L.T. Mesens en ook de dadaïst Paul Joostens. De belangrijkste doelstelling van het programma is onderzoeken waarom en hoe deze grote verscheidenheid aan Belgische klassieke avant-gardekunstenaars zich tijdens het interbellum tot papier heeft gewend, alsook het isoleren van eventuele late toe-eigeningstendensen binnen de Belgische avant-gardes en de opkomst van trends die reeds wijzen op de neo-avant-gardes. In de tweede plaats willen we de KMSKB-collectie van werken op papier beter ontsluiten d.m.v. de bevindingen van deze studie en door de ontwikkeling van opendataoplossingen. In een volgende fase worden diverse outreachevenementen, zoals conferenties, publicaties of tentoonstellingen gepland die zowel op een wetenschappelijk (plus studenten) als op een breder publiek gericht zijn. Op die manier geeft het programma een eerste overzicht van en onderzoek naar de Belgische avant-gardewerken op papier binnen een internationale context tussen 1918 en 1950, d.w.z. tot het begin van CoBrA en de opkomst van de zogenaamde neo-avant-gardes, en draagt het bij tot een betere definitie van de collectiecategorie van “moderne werken op papier”.

De hoofdpromotor van het doctoraatsproject is professor Sascha Bru. Het project moet voortbouwen op de KMSKB-collectie en op de centrale hypothese van het programma dat kunst op papier een belangrijke proeftuin was voor de ontwikkeling van de esthetiek van de Belgische klassieke avant-gardes. Om deze hypothese te toetsen moet de doctorandus eerst de verzamelde kwantitatieve data in kaart brengen, en vervolgens inzoomen op een aantal casestudy’s die representatief zijn voor de Belgische avant-gardekunst op papier, rekening houdend met de verschillende netwerken en stromingen (expressionisme, dadaïsme, constructivisme, surrealisme), de verscheidenheid van werk op/met papier (gaande van schetsen, gouaches, collages en unieke prints tot ‘plastische’ papierassemblages), de veelheid aan toepassingen van deze werken (van het ontwerp van uniek decoratief behangpapier tot maatschappijkritiek) en ook hun afwisselend internationaal succes (van haast geen internationale zichtbaarheid tot grote Europese faam). Het proefschrift moet verder op diverse bronnen steunen om: (1) de kunst op papier van bovengenoemde kunstenaars te analyseren; (2) de positie en functie van werk op papier binnen hun avant-gardewerken meer in het algemeen te bestuderen en de verschillende soorten “esthetiek van papier” te beschrijven die in hun werk en reflectieve geschriften aan bod komen; (3) hun esthetiek en werk op papier in de ruimere Belgische avant-gardecontext te plaatsen (met een focus op ander werk met/op papier); (4) de grotere reproductie en verspreiding van het werk van een kunstenaar binnen Europa te bestuderen en hun werk en esthetiek te vergelijken met dat van andere Europese avant-gardisten.

Bijkomende info

Gepost op 2020-04-03